Sırbistan neden popüler bir yatırım merkezidir?
Sırbistan, son yıllarda Güneydoğu Avrupa’nın en dinamik ekonomilerinden biri haline gelmiştir. Stratejik konumu, Avrupa Birliği ile olan yakın bağları ve Rusya, Türkiye, Çin gibi büyük pazarlarla olan serbest ticaret anlaşmaları, ülkeyi küresel yatırımcılar için bir cazibe merkezi yapmaktadır. Ayrıca, düşük işletme maliyetleri ve nitelikli iş gücü, üretim ve hizmet sektörlerinde faaliyet göstermek isteyen girişimciler için büyük bir rekabet avantajı sunmaktadır. Sırbistan hükümetinin yabancı yatırımları teşvik eden politikaları, bürokrasiyi azaltarak iş kurma süreçlerini oldukça hızlandırmıştır.
Sırbistan’da şirket kurmak zor mudur?
Sırbistan’da şirket kurma süreci, dünya genelindeki pek çok Avrupa ülkesine kıyasla oldukça basit ve şeffaftır. Elektronik devlet altyapısının gelişmesiyle birlikte, birçok işlem hızlıca tamamlanabilmektedir. Gerekli belgelerin hazırlanması, noter onayları ve Ticaret Sicil Ajansı’na (APR) başvuru süreçleri genellikle bir hafta gibi kısa bir sürede sonuçlanmaktadır. Yabancı yatırımcılar için yerel bir danışmanla çalışmak, dil bariyerini aşmak ve mevzuata tam uyum sağlamak açısından süreci daha da kolaylaştırmaktadır. Kısacası, doğru adımlar izlendiğinde Sırbistan’da şirket sahibi olmak zahmetsiz bir işlemdir.
Şirket türleri nelerdir ve hangisi seçilmelidir?
Sırbistan’da en yaygın tercih edilen şirket türleri Sınırlı Sorumlu Şirket (DOO) ve Şahıs Şirketi’dir (Preduzetnik). DOO, ortakların sorumluluğunun sermaye payları ile sınırlı olduğu, kurumsal bir yapı arayanlar için en güvenli modeldir. Şahıs şirketleri ise daha çok küçük ölçekli işler ve serbest çalışanlar için uygundur. Hangi türün seçileceği, planlanan iş hacmine, vergilendirme tercihlerine ve hukuki risk dağılımına göre belirlenmelidir. Çoğu yabancı yatırımcı, prestijli olması ve gelecekteki büyüme potansiyeli nedeniyle DOO yapısını tercih etmektedir.
Sınırlı sorumlu şirket avantajları nelerdir?
DOO (Društvo sa ograničenom odgovornošću), yatırımcının kişisel varlıklarını şirketin borçlarından koruyan bir yapı sunar. Bu durum, ticari risklerin yönetilmesinde hayati bir önem taşır. Ayrıca, DOO yapısı altında birden fazla ortak bulunabilir ve hisse devri işlemleri görece daha kolaydır. Kurumsal bir kimlik kazandığı için bankalar nezdinde kredi kullanma potansiyeli daha yüksektir. Vergi planlaması açısından da masrafların gider gösterilebilmesi, kâr dağıtımında esneklik sağlanması gibi önemli finansal avantajlar sunarak orta ve büyük ölçekli projeler için en ideal çözüm haline gelir.
Şahıs şirketi kimler için uygundur?
Sırbistan’da şahıs şirketi (Preduzetnik) kurmak, özellikle tek başına çalışan profesyoneller, yazılımcılar ve küçük esnaflar için son derece caziptir. Bu yapının en büyük avantajı, kurulum maliyetlerinin düşük olması ve vergilendirme sisteminin (paušalac) belirli ciro limitleri altında oldukça basitleştirilmiş olmasıdır. Aylık sabit bir vergi ödeyerek defter tutma zorunluluğu olmadan faaliyet göstermek mümkündür. Ancak unutulmamalıdır ki, şahıs şirketinde girişimci tüm mal varlığıyla sorumludur. Eğer iş riskiniz düşükse ve yüksek ciro hedeflemiyorsanız, bu model sizin için en pratik yol olabilir.
Minimum sermaye gereksinimi ne kadardır?
Sırbistan’ın yatırımcı dostu olmasının en somut kanıtlarından biri, DOO tipi şirketler için talep edilen sembolik minimum sermaye miktarıdır. Kanunen sadece 100 Sırp Dinarı (yaklaşık 1 Euro) gibi çok düşük bir sermaye ile şirket kurulumu başlatılabilmektedir. Bu durum, yatırımcıların büyük meblağları bloke etmeden iş hayatına atılmasına olanak tanır. Elbette iş planınızın ciddiyeti ve banka hesap açılış süreçleri için daha yüksek bir sermaye göstermek tavsiye edilse de, yasal alt sınırın bu denli düşük olması giriş bariyerlerini tamamen ortadan kaldırmaktadır.
Şirket kurulum süreci ne kadar sürer?
Belgelerin eksiksiz hazırlanması durumunda, Sırbistan Ticaret Sicil Ajansı (APR) başvuruyu genellikle 3 ila 5 iş günü içerisinde onaylamaktadır. Vergi kimlik numarasının (PIB) alınması ve mühür yaptırılması gibi yan işlemlerle birlikte tüm süreç ortalama 7-10 gün içinde tamamlanır. Ancak, yabancı bir ülke vatandaşı olarak vekaletname süreçleri ve evrakların tercümesi de hesaba katıldığında, fiilen işe başlama süresini 2 hafta olarak öngörmek daha sağlıklı olacaktır. Bu hız, Avrupa standartlarına göre oldukça etkileyici bir süredir ve zaman yönetimi açısından yatırımcıya büyük fayda sağlar.
Uzaktan şirket kurmak mümkün müdür?
Evet, Sırbistan yasaları yabancı yatırımcıların ülkeye gelmeden, noter onaylı bir vekaletname aracılığıyla şirket kurmasına izin vermektedir. Belirlediğiniz bir avukat veya danışmanlık firması, sizin adınıza APR başvurularını yapabilir ve kuruluş belgelerini teslim alabilir. Ancak, şirketin banka hesaplarının açılması ve dijital imza sertifikasının alınması gibi bazı kritik aşamalarda fiziksel katılım veya özel yetkilendirilmiş vekaletnameler gerekebilir. Uzaktan kurulum, özellikle vakti kısıtlı olan ve süreci profesyonellere devretmek isteyen iş insanları için modern ve pratik bir çözüm sunmaktadır.
Sırbistan’daki vergi oranları nasıldır?
Sırbistan, Avrupa’nın en rekabetçi vergi sistemlerinden birine sahiptir. Standart kurumlar vergisi oranı %15’tir ve bu oran birçok AB ülkesinin oldukça altındadır. Kişisel gelir vergisi ise genellikle %10 civarındadır. Katma Değer Vergisi (KDV/PDV) standart olarak %20 uygulanırken, temel gıda maddeleri ve bazı özel hizmetler için %10’luk indirimli oranlar mevcuttur. Düşük vergi yükü, işletmelerin kârlılığını doğrudan artırmakta ve yeniden yatırım yapma kapasitelerini güçlendirmektedir. Ayrıca, yeni kurulan veya belirli teşviklerden yararlanan firmalar için çeşitli muafiyet dönemleri de sunulabilmektedir.
Kurumlar vergisi avantajı nedir?
%15’lik kurumlar vergisi, Sırbistan’ı bölgedeki diğer ülkeler arasında bir finansal sığınak haline getirmektedir. Bu düşük oran, sadece yerel kârların korunmasını sağlamakla kalmaz, aynı zamanda uluslararası operasyon yürüten şirketler için de vergi optimizasyonu imkanı tanır. Özellikle belirli tutarın üzerinde yatırım yapan ve belirli sayıda istihdam sağlayan büyük ölçekli yatırımcılar için 10 yıla kadar kurumlar vergisi muafiyeti gibi devasa teşvikler bulunmaktadır. Bu avantajlar, şirketin sermaye birikimini hızlandırarak küresel pazarda daha rekabetçi bir pozisyon elde etmesine yardımcı olur.
Serbest ticaret anlaşmaları hangi ülkeleri kapsar?
Sırbistan, hem Doğu hem de Batı pazarlarına gümrüksüz erişim sağlayabilen nadir ülkelerden biridir. Avrupa Birliği ile olan istikrar ve ortaklık anlaşmasının yanı sıra, Rusya Federasyonu, Kazakistan, Beyaz Rusya, Türkiye ve EFTA ülkeleri ile serbest ticaret anlaşmaları bulunmaktadır. Ayrıca ABD ile GSP (Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi) kapsamında birçok ürün için vergi avantajlarına sahiptir. Bu ticaret ağı, Sırbistan’da üretilen malların 1 milyardan fazla nüfusa sahip devasa bir pazara ek maliyetler olmadan ulaşmasını sağlar. Bu durum, özellikle imalat ve ihracat odaklı firmalar için eşsiz bir fırsattır.
İş gücü maliyetleri ve kalitesi nasıldır?
Sırbistan, yüksek eğitimli ve çok dilli bir iş gücüne sahip olmasına rağmen, işçilik maliyetleri açısından Batı Avrupa’ya kıyasla hala çok ekonomiktir. Mühendislik, bilişim ve teknik bilimler alanındaki eğitim seviyesi oldukça yüksektir. Genç nüfus arasında İngilizce kullanımı çok yaygındır, bu da yabancı firmaların yerel personelle iletişim kurmasını kolaylaştırır. Hem mavi yakalı hem de beyaz yakalı çalışanlar için brüt maaş maliyetlerinin düşük olması, operasyonel giderleri minimize eder. Kaliteli üretimi düşük maliyetle birleştirmek isteyen yatırımcılar için Sırbistan biçilmiş kaftandır.
Devlet teşvikleri kimlere verilir?
Sırbistan hükümeti, özellikle üretim sektöründe faaliyet gösteren ve istihdam yaratan yatırımlara nakit hibe destekleri sunmaktadır. Bu hibeler, yatırımın büyüklüğüne ve kurulacağı bölgenin gelişmişlik düzeyine göre değişiklik gösterebilir. Teknoloji merkezleri, AR-GE faaliyetleri ve tarım sektörü de özel teşvik kapsamındadır. Ayrıca, serbest bölgelerde faaliyet gösteren firmalar için gümrük vergisi ve KDV muafiyetleri gibi ek kolaylıklar sağlanmaktadır. Devletin sunduğu bu mali destekler, yatırımın geri dönüş süresini (ROI) önemli ölçüde kısaltmakta ve yatırımcının riskini paylaşmaktadır.
Şirket kurarak oturum izni nasıl alınır?
Sırbistan’da aktif bir şirket kurmak veya bir şirkette müdür/yönetici olarak atanmak, geçici oturum izni (Privremeni boravak) başvurusu için yasal bir dayanaktır. Şirketin tescil edilmesinin ardından, yabancı uyruklu şahıs Sırbistan İçişleri Bakanlığı’na oturum talebinde bulunabilir. İlk başvuruda genellikle 1 yıllık izin verilmekte ve bu izin her yıl yenilenebilmektedir. İşletmenin aktif olması, vergilerin ödenmesi ve bir ofis adresinin bulunması sürecin olumlu sonuçlanması için kritiktir. Bu yöntem, Sırbistan’da yaşamak ve Avrupa genelinde iş ağını genişletmek isteyenler için en popüler yoldur.
Oturum izni için gerekli belgeler nelerdir?
Oturum izni başvurusu için temel belgeler arasında geçerli bir pasaport, şirketin tescil belgesi (APR ekstresi), şirketin banka hesap dökümleri, sağlık sigortası, kira sözleşmesi veya tapu (ikametgah kanıtı) yer almaktadır. Ayrıca, adli sicil kaydı ve geçiminizi sağlayabileceğinize dair finansal kanıtlar da istenebilir. Tüm belgelerin Sırpça yeminli tercümesi yapılmış olmalıdır. Son dönemde getirilen dijitalleşme ile birlikte bazı başvurular online platformlar üzerinden de başlatılabilmektedir. Eksiksiz ve doğru hazırlanmış bir dosya, onay sürecini hızlandırır ve olası reddetme risklerini ortadan kaldırır.
Oturum izni süreci ne kadar sürer?
Oturum izni başvurusu yapıldıktan sonra emniyet müdürlüğü (Yabancılar Şubesi) başvuruyu incelemeye alır. Yasal olarak karar verme süresi 30 gün olsa da, genellikle 2-3 hafta içerisinde sonuçlanmaktadır. Başvuru yapıldığı andan itibaren size verilen belge, karar çıkana kadar ülkede yasal olarak kalmanıza olanak tanır. Onay alındıktan sonra pasaportunuza bir sticker (etiket) yapıştırılır veya biyometrik kart düzenlenir. Bu süre zarfında Sırbistan’da bulunmanız gerekebilir; çünkü parmak izi verme ve mülakat gibi aşamalar kişisel katılım gerektirebilir.
Aile üyeleri oturum izninden nasıl yararlanır?
Sırbistan’da şirket kurarak oturum izni alan bir kişi, “aile birleşimi” kapsamında eşi ve reşit olmayan çocukları için de oturum izni talep edebilir. Ana başvuru sahibinin oturum izni onaylandıktan sonra, aile üyeleri için benzer bir prosedür izlenir. Evlilik cüzdanı ve doğum belgeleri gibi evrakların Apostil şerhiyle birlikte Sırpça tercümesi sunulmalıdır. Aile üyeleri de bu izin sayesinde Sırbistan’daki eğitim ve sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkına sahip olurlar. Bu imkan, Sırbistan’ı sadece bir iş merkezi değil, aynı zamanda ailece yaşanabilecek güvenli bir liman haline getirmektedir.
Sırbistan’da banka hesabı nasıl açılır?
Şirketin kurulmasının ardından ticari bir banka hesabı açılması zorunludur. Sırbistan’da Intesa, Raiffeisen, UniCredit ve OTP gibi global bankaların yanı sıra yerel güçlü bankalar da hizmet vermektedir. Hesap açılış süreci genellikle birkaç gün sürer ancak bankaların uyum (compliance) departmanları yabancı ortaklı şirketler için ek incelemeler yapabilir. Şirket evrakları, imza sirküleri ve ortakların pasaport kopyaları standart taleplerdir. Ayrıca şahsi harcamalarınız için bireysel bir banka hesabı açmanız da oturum izni sürecinde finansal yeterliliğinizi kanıtlamak adına faydalı olacaktır.
Ticari banka hesabı için hangi evraklar istenir?
Banka hesabı açmak için Ticaret Sicil Ajansı’ndan alınan tescil belgesi, vergi kimlik numarası (PIB), şirket müdürünün atanma kararı ve imza sirküleri temel belgelerdir. Ayrıca bankalar, şirketin nihai faydalanıcısını (UBO) belirlemek için ortaklık yapısını gösteren detaylı dökümanlar talep eder. Eğer ortak bir tüzel kişilik ise, o şirketin de güncel belgelerinin sunulması gerekir. Banka formlarının doldurulması ve mülakat aşaması, kara para aklamayı önleme yasaları gereği oldukça titiz yürütülür. Bu nedenle profesyonel destek almak, banka reddi alma olasılığını minimize eder.
Daimi ikametgah izni nasıl alınır?
Geçici oturum izni ile Sırbistan’da kesintisiz olarak belirli bir süre (güncel yasaya göre genellikle 3 yıl) yaşayan ve bu süre zarfında yasal yükümlülüklerini yerine getiren yabancılar, daimi ikametgah (Stalno nastanjenje) için başvurabilirler. Daimi ikametgah sahibi olmak, çalışma izni zorunluluğunu ortadan kaldırır ve vatandaşa yakın haklar sağlar. Bu statüye geçmek için Sırpça dil bilgisi ve ülkenin sosyal yapısına uyum gibi kriterler de göz önünde bulundurulabilir. Daimi ikamet, Sırbistan’da uzun vadeli gelecek planlayan ve burayı ana vatanı olarak gören yatırımcılar için nihai hedeftir.
Sırbistan vatandaşlığına geçiş şartları nelerdir?
Sırbistan vatandaşlığına giden yol genellikle daimi ikametgahın alınmasından sonra açılır. Toplamda 3 yıllık daimi ikamet süresini tamamlayanlar, belirli şartlar altında (Sırbistan vatandaşlığından çıkmamış olmak, Sırpça bilmek vb.) vatandaşlık talebinde bulunabilirler. Ayrıca, ülke ekonomisine veya kültürüne üstün katkı sağlayan yatırımcılar için hükümetin özel takdiri ile “istisnai vatandaşlık” verilmesi de mümkündür. Sırbistan pasaportu, AB ülkelerine vizesiz seyahat imkanı sunduğu için stratejik bir öneme sahiptir. Ancak vatandaşlık süreci sabır ve hukuki hassasiyet gerektiren uzun vadeli bir prosedürdür.
Balkanlar’ın lojistik önemi nedir?
Belgrad, tarih boyunca “Doğu’nun kapısı, Batı’nın anahtarı” olarak nitelendirilmiştir. Sırbistan; Pan-Avrupa Koridoru X ve Tuna Nehri gibi kritik ulaşım hatlarının merkezinde yer alır. Bu konumu, kara yolu ve nehir yolu taşımacılığında ülkeyi bir lojistik üs haline getirir. Komşu olduğu 8 ülke ile olan ticaret trafiği, bölge geneline dağıtım yapmak isteyen firmalar için büyük bir operasyonel avantajdır. Modernize edilen demiryolları ve otoyol ağları sayesinde, malların Avrupa’nın derinliklerine veya Ege limanlarına ulaştırılması çok daha hızlı ve maliyet etkin bir şekilde gerçekleşmektedir.
Sırbistan’da yaşam maliyeti nasıldır?
Sırbistan, sunduğu yaşam kalitesine oranla Avrupa’nın en uygun maliyetli ülkelerinden biridir. Gıda, dışarıda yeme-içme, toplu taşıma ve temel hizmetler Batı Avrupa şehirlerine göre çok daha ucuzdur. Yerel pazarlar taze ve doğal ürünlere erişim sağlar. Belgrad gibi büyük şehirlerde yaşam maliyeti diğer bölgelere göre biraz daha yüksek olsa da, bir yabancı yatırımcı için bütçe dostu bir yaşam tarzı sürdürmek oldukça kolaydır. Bu ekonomik konfor, girişimcilerin sadece işlerine odaklanmalarını değil, aynı zamanda yüksek standartlarda bir hayat sürmelerini de mümkün kılar.
Kira ve ofis maliyetleri yüksek midir?
Gayrimenkul piyasası Sırbistan’da oldukça hareketlidir. Belgrad’ın merkezi bölgelerinde lüks ofis ve konut fiyatları artış gösterse de, hala Viyana, Münih veya İstanbul gibi metropollerin altındadır. Yeni iş kuranlar için paylaşımlı ofisler (coworking) veya sanal ofis seçenekleri oldukça yaygındır ve maliyetleri çok düşüktür. Fiziksel bir ofis tutmak isteyenler için ise modern iş merkezlerinden tarihi binalara kadar geniş bir yelpaze sunulur. Depolama ve üretim alanları için şehir dışındaki endüstriyel bölgeler, son derece rekabetçi kira bedelleri ile yatırımcıları beklemektedir.
Eğitim ve sağlık hizmetleri kalitesi nedir?
Sırbistan’da hem devlet hem de özel sektör bazında kaliteli eğitim ve sağlık hizmetleri mevcuttur. Belgrad’da birçok uluslararası okul (İngiliz, Amerikan, Fransız vb.) bulunmaktadır; bu da ailece göç eden yatırımcılar için çocuklarının eğitimi konusunda büyük bir kolaylıktır. Sağlık alanında ise, üniversite hastaneleri ve modern özel klinikler yüksek standartlarda hizmet sunar. Diş hekimliği ve cerrahi operasyonlar gibi alanlarda Sırbistan, kalitesi ve uygun fiyatlarıyla medikal turizm merkezlerinden biri haline gelmiştir. Oturum izni olan yabancılar, devlet sağlık sistemine de belirli bir prim karşılığında dahil olabilirler.
Sırbistan’ın Avrupa Birliği süreci ne aşamadadır?
Sırbistan, Avrupa Birliği’ne aday ülke statüsündedir ve katılım müzakereleri aktif olarak devam etmektedir. Hukuk sisteminden ekonomik regülasyonlara kadar pek çok alan AB standartlarına uyumlu hale getirilmektedir. Bu durum, bugün Sırbistan’da şirket kuranların gelecekte bir AB üyesi ülkede iş yapıyor konumuna gelme potansiyelini taşır. AB fonlarından yararlanma kapasitesinin artması ve gümrük birliği süreçlerinin derinleşmesi, uzun vadeli yatırımcılar için büyük bir vizyon sunar. Ülkenin AB perspektifi, siyasi ve ekonomik istikrarın en büyük teminatlarından biri olarak görülmektedir.
Vergi muafiyetleri hangi sektörler için geçerlidir?
BT (IT) sektörü, tarım teknolojileri ve yenilenebilir enerji gibi stratejik alanlar Sırbistan’da özel vergi teşviklerinden yararlanır. Özellikle “Fikri Mülkiyet Kutusu” (IP Box) rejimi sayesinde, AR-GE faaliyetlerinden elde edilen gelirler için kurumlar vergisi oranı %3’e kadar düşebilmektedir. Ayrıca, çalışanlarının %70’inden fazlası yeni mezun veya işsizlikten gelen kişilerden oluşan firmalar için sosyal güvenlik primlerinde %75’e varan indirimler uygulanmaktadır. Bu sektörel teşvikler, teknoloji odaklı startup’ların Sırbistan’ı bir merkez olarak seçmelerindeki en temel motivasyonlardan biridir.
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları var mıdır?
Sırbistan, aralarında Türkiye, Almanya, İngiltere, Fransa ve Rusya’nın da bulunduğu 60’tan fazla ülke ile çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasına sahiptir. Bu anlaşmalar, bir yatırımcının hem Sırbistan’da hem de kendi ülkesinde aynı gelir üzerinden iki kez vergi ödemesini engeller. Temettü ödemeleri, faiz gelirleri ve telif hakları üzerindeki stopaj oranları bu anlaşmalar sayesinde optimize edilir. Uluslararası vergi planlaması yapan şirketler için bu yasal zemin, kârın ana merkeze transfer edilmesini kolaylaştırır ve küresel operasyonların maliyetini düşürerek sermaye verimliliğini artırır.
Dijital göçebeler için Sırbistan uygun mudur?
Sırbistan, özellikle Belgrad ve Novi Sad şehirleriyle dijital göçebeler için Avrupa’daki en iyi destinasyonlardan biri haline gelmiştir. Hızlı ve ucuz internet altyapısı, çok sayıda kafe-ofis kültürü ve canlı gece hayatı genç profesyonelleri çekmektedir. Ayrıca, 2021 yılından itibaren hayata geçirilen bazı düzenlemelerle, yabancı bir şirkette çalışan veya kendi işini uzaktan yürüten dijital göçebeler için özel oturum kolaylıkları ve vergi avantajları tartışılmaktadır. Şahıs şirketi (Preduzetnik) kurarak düşük vergiyle yasal bir statü kazanmak, bu kitle için en sık başvurulan yöntemdir.
Sırbistan’da teknoloji ve IT sektörü nasıldır?
Sırbistan, “Balkanlar’ın Silikon Vadisi” olma yolunda hızla ilerlemektedir. Microsoft, Google ve Adobe gibi devlerin bölgede ofisleri veya iş ortakları bulunmaktadır. Yerel yazılım şirketleri, dünya çapında projeler geliştirmekte ve özellikle oyun sektörü, blockchain ve yapay zeka alanlarında büyük başarılar yakalamaktadır. Devlet, teknoloji parkları (STP) aracılığıyla girişimcilere düşük maliyetli ofisler, mentorluk ve laboratuvar imkanları sunmaktadır. Nitelikli mühendislerin çokluğu ve teknolojiye verilen devlet desteği, yazılım odaklı bir şirket kurmak isteyenler için Sırbistan’ı ideal bir lokasyon yapmaktadır.
Yerel ortak bulmak zorunlu mudur?
Hayır, Sırbistan’da bir şirket kurmak veya gayrimenkul almak için yerel bir ortağa sahip olma zorunluluğu yoktur. Şirketin %100 hissesi yabancı bir gerçek veya tüzel kişiye ait olabilir. Bu durum, yatırımcının iş süreçleri üzerinde tam kontrol sahibi olmasını sağlar. Ancak, yerel piyasayı tanımak, bürokratik engelleri hızlı aşmak ve yerel iş ağlarına dahil olmak adına güvenilir yerel danışmanlarla işbirliği yapmak stratejik bir tercih olabilir. Sırbistan kanunları yabancı ve yerli yatırımcılara tamamen eşit haklar tanıdığı için herhangi bir ayrımcılık söz konusu değildir.
Muhasebe ve denetim süreçleri nasıl işler?
Her Sırp şirketi, yasal olarak lisanslı bir muhasebeci ile çalışmak ve mali kayıtlarını Sırp standartlarına göre tutmak zorundadır. Yıl sonunda mali tabloların (bilanço, gelir tablosu) hazırlanması ve Ticaret Sicili’ne sunulması gerekir. Küçük şirketler için bağımsız denetim zorunlu değildir ancak belirli bir ciro ve çalışan sayısını aşan büyük işletmeler denetime tabidir. Muhasebe ücretleri, işlem hacmine göre oldukça makul seviyelerdedir. Profesyonel bir muhasebe hizmeti almak, sadece vergi uyumu sağlamakla kalmaz, aynı zamanda oturum izni yenileme süreçlerinde gerekli olan mali dökümanların hatasız hazırlanmasını garanti eder.
Sırbistan’da gayrimenkul alarak oturum alınır mı?
Evet, Sırbistan yasalarına göre bir konut veya iş yeri satın alan yabancılara geçici oturum izni hakkı tanınmaktadır. Satın alınan mülkün minimum değeri konusunda katı bir alt sınır bulunmamakla birlikte, mülkün yaşanabilir olması ve gerçek bir ikametgah olarak kullanılması şarttır. Gayrimenkul yoluyla alınan oturum izni de her yıl yenilenmek zorundadır. Bu yöntem, şirket kurmak istemeyen ancak Sırbistan’da yaşamak veya yatırımını taşınmaz varlıklara yönlendirmek isteyen kişiler için mükemmel bir alternatiftir. Sırbistan’da emlak vergileri de birçok Avrupa ülkesine göre oldukça düşüktür.
Türk yatırımcılar için özel fırsatlar var mı?
Türkiye ve Sırbistan arasındaki diplomatik ve ekonomik ilişkiler tarihinin en iyi dönemini yaşamaktadır. İki ülke arasında vizesiz seyahat imkanı (çipli kimlikle dahi geçiş hazırlıkları) ticari trafiği artırmaktadır. Türk firmaları tekstil, otomotiv yan sanayi, inşaat ve gıda sektörlerinde Sırbistan’da lider konumdadır. Halkbank gibi Türk bankalarının ülkede faaliyet gösteresi, finansal işlemlerin kolaylaşmasını sağlar. Ayrıca kültürel benzerlikler, Türk girişimcilerin Sırbistan’a uyum sağlamasını hızlandırır. Türk Hava Yolları ve diğer firmaların günlük çok sayıda seferi ile Belgrad’a ulaşım sadece 1.5 saat sürmektedir.
Sırbistan’da iş kurarken nelere dikkat edilmelidir?
Başarılı bir girişim için öncelikle yerel mevzuatın ve pazar dinamiklerinin iyi analiz edilmesi gerekir. Şirket kurulumu sırasında ana sözleşmenin (Founding Act) iş faaliyetlerine uygun detaylandırılması önemlidir. Ayrıca, banka hesap açılışlarında şeffaf olmak ve kaynağı belli fonlar kullanmak süreci kolaylaştırır. Ofis adresi seçimi (Sanal vs. Fiziksel) oturum izni beklentileriyle uyumlu olmalıdır. Son olarak, dil bariyeri ve yerel bürokrasiyi yönetmek adına profesyonel bir hukuk ve danışmanlık ekibiyle çalışmak, hatalı işlemlerden kaynaklanabilecek zaman ve para kayıplarının önüne geçecektir.